Γράφει ο Απόστολος Τσικούρας

Αφορμή του άρθρου, όπως πολλοί θα προβλέπατε, δεν είναι η «τρελή» πορεία του Bitcoin, ή, μάλλον, δεν είναι μόνο αυτή. Αντίθετα, είναι το μένος το Μέσων Μαζικής Ενήμερωσης, από τα Ελληνικά ως τα ξένα απέναντι σε αυτό το νομισμα, δίκτυο και ηλεκτρονικό πρωτόκολλο, τα οποία, κατά κύριο λόγο, ελέγχονται από δημοσιογράφους όχι νεαρής ηλικίας. Οι λόγοι είναι τόσο απλοί, όσο και πολύπλοκοι να τους κατανοήσει κανείς, ενώ στόχος μου είναι να επιχειρήσω να τους προσεγγίσω, έστω και επιφανειακά.

Οι λόγοι που μου αρέσει το Bitcoin έχουν παρουσιαστεί σε άρθρα μου στο παρελθόν, πολύ πριν αγοράσει η Microstrategy, πολύ πριν βάλει η square στο αποθεματικό της Bitcoin, πολύ πριν πάρει η Tesla. Γι’ αυτό, στο συγκεκριμένο άρθρο δε θα αναφερθώ, άμεσα τουλάχιστον, στο Bitcoin, παρά μόνο στην αντιμετώπιση του από μία συγκεκριμένη γενιά.

Πρώτα από όλα, πρέπει να μιλήσουμε για τις εμπειρίες τους. Η γενιά αυτή έχει ζήσει σε ώριμη ηλικία τη φούσκα του 2008, το κραχ του χρηματιστηρίου, τη χρεοκοπία κρατών, τα μνημόνια και τη λιτότητα, καθώς και την κρίση στην ευρωζώνη. Στην περίπτωση της Ελλάδος, είχαμε να αντιμετωπίσουμε και το Κραχ του χρηματιστηρίου Αθηνών λίγο νωρίτερα, όπου περιουσίες εξαυλώθηκαν με συνοπτικές διαδικασίες. Μετά από όλα αυτά, δεν μπορώ, κατ’ αρχήν, να μη δικαιολογήσω τον φόβο τους να ασχοληθούν με αυτό το διαφορετικό χρηματοοικονομικό σύστημα, το οποίο, ομολογουμένως, χαρακτηρίζεται από διακυμάνσεις όσον αφορά την τιμή του.

Ακόμη, η σχέση τους με την τεχνολογία είναι μέτρια έως κακη. Η χρήση των ηλεκτρονικών υπολογιστών σχεδόν τους επιβλήθηκε, σε πείσμα των καιρών και λόγω της ραγδαίας αλλαγής του εργασιακού περιβάλλοντος, σε αντίθεση με τις νέες γενιές που μεγάλωσαν μέσα σε σπίτια με ηλεκτρονικούς υπολογιστές και “smartphones”.  Ακόμα και σήμερα, δεν έχουν ξεκλειδώσει το φάσμα εκείνο της μόρφωσης που λέγεται «ηλεκτρονική αυτομόρφωση», όπου μπορούν να βρούν τα πάντα πληκτρολογώντας τις λέξεις κλειδιά που τους ενδιαφέρουν ή δεν έχουν την όρεξη να μάθουν νέα πράγματα καθώς «τα ξέρουν όλα».

Δε θα μπορούσα να μην αναφερθώ, όμως, και στο γεγονός ότι «έτσι μάθανε, έτσι πράττουν».  Όταν εγώ, όντας ένας εικοσιενάχρονος φοιτητής σκέφτομαι να ζητήσω από τους μελλοντικούς εργοδότες μου να με πληρώσουν σε κρυπτονομισματα, αντί για ευρώ, οι ίδιοι στα νιάτα τους πληρώνονταν σε χαρτονόμισμα, μέσο πληρωμής που τείνει να αντικατασταθεί πλήρως από το «πλαστικό» χρήμα. Μεγάλωσαν τις οικογένειες τους με καταστατικό χρήμα, αγόραζαν τρόφιμα με καταστατικό χρήμα, πλήρωναν νοίκι ή δόσεις στεγαστικού δανείου με καταστατικό χρήμα, επένδυαν σκεπτόμενοι να βγάλουν καταστατικό χρήμα. Πως εγώ, ένας «τυχάρπαστος»,  να γυρίσω να τους πω το κοινότυπο «το Bitcoin είναι το μέλλον»; Η εμπειρία χρόνων μαζί με το bias της εμμονής σε καθιερωμένες ιδέες τους αφήνουν πίσω, όπως δείχνουν τα πράγματα.

Και εδώ το σημείο που περίμενα σε όλο το άρθρο μου: εθίστηκαν στο κράτος. Εθίστηκαν στην έλευση μεσσιών που θα τους έλυναν όλα τα προβλήματα, εθίστηκαν σε χρεοκοπημένα συστήματα ασφαλίσεων, στον υπερκαταναλωτισμό που αυξάνει με γοργούς ρυθμούς το χρέος, και σε «συστημικά» μέσα αύξησης περιουσίας. Υπ’ αυτό το πρίσμα, το Bitcoin ήταν το πρώτο πείραμα που ακόμα πετυχαίνει και έχει ξεκινήσει από κάτω προς τα πάνω, και όχι το αντίστροφο. Όταν συστημικοί αναλυτές και statesmen έλεγαν ότι το Bitcoin είναι απάτη και απέτρεπαν τον κόσμο από την απόκτηση του, απλοί καθημερινοί άνθρωποι το αγόραζαν, το αντάλλαζαν, το εξόρυσσαν και επιβεβαίωναν συναλλαγές πάνω στο δίκτυο του χωρίς καμία κρατική παρέμβαση. Το Bitcoin δε χρειάζεται την εμπιστοσύνη όπως ένα καταστατικό νόμισμα πχ το ευρώ για να λειτουργεί, να πληθωρίζεται, να διανέμεται η πληροφορία του στους κόμβους του δικτύου και να είναι ασφαλές. Δε χρειάζεται διοικητικό συμβούλιο, εργαζομένους, έδρα και ΚΑΔ. Δε πληρώνει εταιρικούς φόρους, δε δίνει μερίσματα. Δεν πήρε ΕΣΠΑ για να ξεκινήσει να δουλεύει και δεν πλήρωσε τους προγραμματιστές που επί χρόνια μέσα από μία mailing list, αλλά και πριν από αυτή επιχειρούσαν να εφαρμόσουν τις κρυπτογραφικές μεθόδους σστο προγραμματιστικό περιβάλλον. Αν κάποιος θέλει να δει τι γίνεται στο δίκτυο του bitcoin και να κρίνει, μπορεί να διαβάσει τον κώδικά του, ο οποιός είναι ανοικτός σε όλους. Μπορεί να κατεβάζει στον κόμβο του αντίγραφο όλων των συναλλαγών και να τις εξετάσει μία προς μία αν έχει όρεξη και είναι μερακλής. Και αν δεν του αρέσει ο τρόπος λειτουργία του, να αλλάξει τα στοιχεία αυτά που κρίνει πως πρέπει να τα αλλάξει και να τρέξει τον νέο κώδικα. Τόσο απλά. Η παλιά γενιά πληρώνει την ελευθερία που έχασε και, όπως φαίνεται, δεν έχει το θάρρος να στηλώσει στους ώμους της.

Και, τέλος,  η γενιά μας θα πρέπει να πληρώσει τις αμαρτίες τους. Θα πληρώσουμε το υπέρογκο χρέος που δημιούργησαν, τις συντάξεις που κατασπαταλήθηκαν από τα ταμεία τους, το υδροκέφαλο κεντρικό κράτος που γέννησαν και συντηρούν πλουσιοπάροχα, το κεντροποιημένο αυτό σύστημα που ληστεύει έμμεσα και άμεσα τα χρήματα που με κόπο ο νέος προσπαθεί να αποταμιεύσει για να βγεί με το κεφάλι ψηλά  στην ελεύθερη αγορά εργασίας και να συναλλαχθεί με άλλους με αξιώσεις.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *