Η ανεκτικότητα στην αντίθετη άποψη

by skaftanis

__________________________________________________________________________

Στον σύγχρονο τεχνολογικό κόσμο παρατηρείται μία πόλωση ιδεών. Ένα facebook news feed είναι, μετά από κάποια χρήση, πλήρως προσαρμοσμένο στις αντιλήψεις του καθενός. Πολύ σπάνια θα δούμε πλέον posts τα οποία παρουσιάζουν κάποια ιδέα διαφορετική από αυτή που έχουν ήδη παγιωμένη για κάποιο θέμα. Το πιθανότερα μάλιστα είναι ότι τα posts που εμφανίζονται καταφέρνουν μας μας πείθουν όλο και περισσότερο για αυτά που ήδη πιστεύουμε δημιουργώντας μας πολύ αρνητικά συναισθήματα απέναντι στην αντίθετη άποψη, την οποία σχεδόν πάντα δεν ακούμε ποτέ. 

Για να δούμε το κατά πόσο αυτή η παρατήρηση είναι αρνητική στις ζωές μας, θα δανειστούμε ένα ανάλογο από τη φύση και τη διαδικασία της εξέλιξης. Στα περισσότερα ήδη στη φύση, η επόμενη γενιά έρχεται στη ζωή χάρη στο σεξ, το οποίο στη πραγματικότητα είναι η μίξη ή ο συνδυασμός των γονιδίων των δύο γονέων. Βέβαια η διαδικασία αυτή, δηλαδή η διαδικασία εύρεσης συντρόφου που θα σε επιλέξει για ζευγάρωμα είναι μία ιδιαίτερα πολύπλοκη διαδικασία για όλα τα ζώα. Μάλιστα, από βιολογική άποψης δεν είναι καν το προφανές. Κάτι πιο απλό θα ήταν οι οργανισμοί να αναπαράγονταν από μόνοι τους, χωρίς να χρειάζεται κάποιος σύντροφος, όπως έκαναν για δισεκατομμύρια χρόνια τα βακτήρια. Αυτού τους είδους αναπαραγωγής απαιτεί εμφανώς λιγότερη κατανάλωση ενέργειας και λιγότερη προσπάθεια. Παρ’ όλα αυτά η φυσική επιλογή προτίμησε τη καινοτομία, δηλαδή τη μίξη του γενετική υλικού μιας και μόνο έτσι οι νέοι οργανισμοί μπόρεσαν να αλλάξουν, να προσαρμοστούν καλύτερα στο περιβάλλον τους και να βελτιωθούν συνολικά.

Κάτι άλλο αρκετά ενδιαφέρον που παρατηρείται τη φύση είναι οι οργανισμοί οι οποίοι μπορούν να αναπαραχθούν και σεξουαλικά και από μόνοι τους, όπως τα Daphnia που ανήκουν στους λεγόμενους “ψύλλους νερού”. Στο είδος αυτό παρατηρείται το εξής περίεργο: Σε κανονικές συνθήκες τα θηλυκά Daphnia αναπαράγονται μόνα τους απλά παράγοντας αντίγραφα του εαυτού τους, πράγμα το οποίο είναι ενεργειακά αποτελεσματικό, αλλά από την άλλη δε προάγουν τη γρήγορη εξέλιξη, πράγμα που όμως δε κρίνεται απαραίτητο μιας και οι συνθήκες είναι σταθερές. Όταν όμως οι συνθήκες αλλάξουν, όταν επέλθουν κάποιες αλλαγές στο περιβάλλον ή όταν έρθει ο χειμώνας, τότε κάτι ιδιαίτερο συμβαίνει. Τα Daphnia αρχίζουν αρχικά να παράγουν αρχίζουν να παράγουν αρσενικά (τα οποία μέχρι τώρα σχεδόν δεν υπήρχαν) και λίγο αργότερα η αναπαραγωγή γίνεται σεξουαλικώς με τη βοήθεια αυτών των αρσενικών. Με το τρόπο αυτό οι νέοι οργανισμοί που παράγονται έρχονται βελτιωμένη και πιο έτοιμοι να αντιμετωπίσουν το περιβάλλον τους. 

Μια ιδέα που μπορεί να προκύψει από τη παραπάνω παρατήρηση είναι ότι στους δύσκολους καιρούς οι οργανισμοί χρειάζονται νέες ιδέες για να βελτιωθούν. Η δική μας ζωή είναι κατά κάποιο τρόπο διαρκώς δύσκολη. Όλα αλλάξουν με δραματικό ρυθμό και εμείς οι ίδιοι αλλάξουμε επίσης. Ο μόνος τρόπος για να μπορέσουμε να εξελιχτούμε είναι να μπορέσουμε να έρθουμε σε επαφή με νέες ιδέες δημιουργώντας παράλληλα περιβάλλοντα τα οποία θα μας σπρώχνουν προς τον στόχο αυτό. Ένας πολύ ισχυρός τρόπος για να το πετύχουμε αυτό είναι να έρθουμε σε επαφή με διαφορετικούς από εμάς ανθρώπους με διαφορετικές από τις δικές μας κοσμοθεωρίες. 

O Martin Ruef καθηγητής του Stanford Business School αποφάσισε να μελετήσει τη σχέση μεταξύ καινοτομίας και της ποικιλίας του κοινωνικού περίγυρου των ανθρώπων. Η έρευνα αυτή έδειξε ότι αυτοί οι οποίοι έχουν μεγάλο και με μεγάλη ποικιλία κοινωνικό περίγυρο είναι τρεις φορές πιο εφευρετικοί από αυτούς που βρίσκονται σε δίκτυα τα οποία μοιράζονται κοινές αξίες και παρόμοιες ιδέες. Το συμπέρασμα της έρευνας είναι κατά κάποιο τρόπο αναμενόμενο. Αυτοί οι οποίοι ακούν συνέχεια τις ίδιες ιδέες και τις ίδιες αντιλήψεις δε θα έχουν τη δυνατότητα να συνδυάσουν πράγματα τα οποία θα τους οδηγήσουν σε μία νέα ιδέα ούτε σε πράγματα που θα βελτιώσουν στη ζωή τους. Ένα κοινώς γνωστό παράδειγμα είναι οι αυτοί που μένουν για όλη τους τη ζωή σε ένα μικρό χωριό. Μπορεί να καταλαβαίνουμε εύκολα ότι κάτι τέτοιο έχει αρνητικές συνέπειες στην εφευρετικότητά μας παρ’ όλα αυτά ακόμα και όταν βρισκόμαστε σε μία τεράστια πόλη συναντιόμαστε με 5-6 συγκεκριμένα άτομα και ακόμα και όταν βρισκόμαστε σε ένα κοινωνικό δίκτυο μαζί με όλο το πλανήτη, προσαρμόζουμε το feed μας στις απόψεις που ήδη έχουμε. 

Η παραπάνω έρευνα είμαι σίγουρος ότι βρίσκει εφαρμογή σε διάφορους τομείς της ζωής μας, μεταξύ άλλων και στη πολιτική. Ίσως μάλιστα φαίνεται εντονότερα στη πολιτική. Η πόλωση η οποία παρατηρείται τα τελευταία χρόνια ξεπερνάει κάθε προηγούμενο και για αυτό σίγουρα ευθύνεται η έλλειψη ανεκτικότητας που έχουμε στην αντίθετη άποψη. Αντί να αναφερθώ περισσότερο σε αυτό το θέμα, θα σας προτείνω να δείτε το παρακάτω βίντεο στο οποίο κάποιοι δημοκρατικοί δηλώνουν ότι δεν θα έκαναν ποτέ παρέα με ρεπουμπλικάνο επειδή οι ρεπουμπλικάνοι δεν είναι ανοιχτόμυαλοι. Βρείτε το λάθος στον παραπάνω ισχυρισμό.

Ακολουθήστε μας εδώ:
error