Αυτοκαταστροφή

Το πορτρέτο ενός αυτοκαταστροφικού.

December 6, 2017

by — Posted in Ψυχολογία

Ανέκαθεν πίστευα ότι η αυτοκαταστροφή αποτελεί μέρος της ανθρώπινης φύσης. Ο καθένας μας έχει μέσα του- μέσα στα βιολογικά του ένστικτα- και μια ροπή προς την καταστροφή. Όπως ό,τι έχει αρχή, έχει και τέλος, έτσι και ό,τι δημιουργείται, καταστρέφεται. Και πρέπει να μπορεί να καταστραφεί. Πρέπει να έχει τη δυνατότητα αυτή για να μπορεί να την αρνηθεί. Οι αυτοκαταστροφικές τάσεις αναπτύσσονται και εκδηλώνονται με διαφορετικό τρόπο, διαφορετική συχνότητα και κάτω από διαφορετικές συνθήκες σε κάθε άνθρωπο. Παράδοξο είναι βέβαια, το γεγονός πως ένα ον που φοβάται τόσο πολύ το θάνατο και την ανυπαρξία ώστε έχει επινοήσει τόσες θεωρίες περί μεταθανάτιας ζωής και μετενσάρκωσης, την ίδια στιγμή είναι ικανό να βλάψει μόνο του τον εαυτό του.

Σε αυτό το σημείο πρέπει να διασαφηνίσουμε πως με τον όρο αυτοκαταστροφή εννοούμε τόσο τη σωματική όσο και τη ψυχική βλάβη που μπορεί να προκαλέσει ένα άτομο στον ίδιο του τον εαυτό. Η δεύτερη είναι και αυτή που θα μας απασχολήσει περισσότερο καθώς είναι αυτή που εκδηλώνεται σε όλους τους ανθρώπους, σε αντίθεση με τη πρώτη που συναντάται σε πιο ακραίες περιπτώσεις. Εδώ λοιπόν έγκειται και το ερώτημα: τι μπορεί τελικά να οδηγήσει έναν άνθρωπο στην αυτοκαταστροφή- όποιας μορφής κι αν είναι αυτή;

Κάνοντας μια σύντομη αναδρομή στην ιστορία της ανθρωπότητας μπορούμε να διαπιστώσουμε ότι δεν είναι λίγες οι φορές που άνθρωποι έβαλαν τη ζωή τους σε δεύτερη μοίρα στο βωμό των ιδανικών τους, των συμφερόντων τους ή απλά της παρορμητικότητάς τους. Πολλές φορές η αυτοκαταστροφή αυτή έρχεται ακούσια, καθώς προβαίνουμε συχνά σε αποφάσεις και πράξεις που το αρνητικό τους αποτέλεσμα είναι προδιαγεγραμμένο. Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος σκέψεων και κινήσεων με προορισμό τη καταστροφή μας. Οι λόγοι που ωθούν το άτομο στην επίδειξη αυτοκαταστροφικής συμπεριφοράς είναι άμεσα συνυφασμένοι με τη ψυχοσύνθεση του. Το φιτίλι προϋπάρχει μέσα σε κάθε άνθρωπο από τη στιγμή της γέννησής του και μπορεί να πυροδοτηθεί ανά πάσα στιγμή με κάθε είδους έναυσμα.

Υποσυνείδητα όλοι μας γνωρίζουμε ποιες είναι εκείνες οι συμπεριφορές που μας βλάπτουν και τείνουμε να τις καλύπτουμε- όχι τόσο από τους γύρω μας όσο από τον ίδιο μας τον εαυτό. Ναι, με λίγα λόγια συνηθίζουμε να καταστρέφουμε τον εαυτό μας και να του το κρατάμε μυστικό, και όταν αντιληφθούμε τη βλάβη που έχουμε προκαλέσει θα προσπαθήσουμε να βρούμε έναν αποδιοπομπαίο τράγο να προσάψουμε την ευθύνη και να πείσουμε τον εαυτό μας πως για μια ακόμη φορά είμαστε το θύμα της υπόθεσης.

Δεν είναι παρά μερικές απλές καθημερινές συνήθειες που βλάπτουν το σώμα μας, τη ψυχολογία μας και συνεπώς την υγεία μας. Είναι απλώς βαθιά ριζωμένες στον τρόπο ζωής μας.

Για να γίνει πιο εύληπτο, θα μπορούσα να κάνω μια αυθαίρετη διάκριση των αυτοκαταστροφικών συμπεριφορών σε τρεις κατηγορίες. Η πρώτη, που είναι και η πιο hardcore, περιλαμβάνει συμπεριφορές που οδηγούν άμεσα στην απόλυτη καταστροφή του εαυτού μας, στον θάνατο. Εδώ εντάσσεται η αυτοκτονία, η απόπειρα αυτοκτονίας και η χρήση τοξικών ουσιών. Στην ουσία μιλάμε για την ίδια πράξη που απλά στη πρώτη περίπτωση πέτυχε, στη δεύτερη δε πέτυχε και στη τρίτη θα προσπαθούμε μέχρι να πετύχει. Η δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνει συμπεριφορές που βλάπτουν πάλι την υγεία μας και τη σωματική μας ακεραιότητα αλλά με έμμεσο τρόπο. Εδώ μιλάμε για το κάπνισμα, την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, την απρόσεκτη οδήγηση, ακόμα και το απροφύλακτο σεξ. Μιλάμε δηλαδή για καθημερινές μας πράξεις που δυνητικά μπορούν να μας καταστρέψουν. Έχοντας πλήρη επίγνωση για τα αποτελέσματα τους, αδιαφορούμε. Απλά αδιαφορούμε.

Ας περάσουμε και στη τρίτη κατηγορία η οποία όσο παράξενο κι αν ακούγεται είναι η πιο καταστροφική κι ας περιέχει τις πιο light συμπεριφορές. Αυτός είναι και ο λόγος που προκαλεί τις πιο άμεσες και μόνιμες φθορές. Εδώ υπάρχει μια μεγάλη γκάμα συμπεριφορών που καταστρέφουν κυρίως τη ψυχοσύνθεσή μας, τη δημιουργηκότητά μας και συνεπώς τη ζωή μας: απαισιοδοξία, αναβλητικότητα, έλλειψη αυτοπεποίθησης, απάθεια, μίσος, ζήλια, απληστία, ματαιοδοξία, δογματισμός, ανασφάλεια… και η λίστα μπορεί κάλλιστα να λάβει τη μορφή ενός ολόκληρου άρθρου.

I know that isn’t allways easy and that there is self-harm in the world. Sometimes it’s hard for people to rise above things.

Έχοντας ορίσει πλέον την αυτοκαταστροφικότητα και όλες τις εκφάνσεις της, το ζητούμενο δεν είναι άλλο από τον εντοπισμό τους στον εαυτό μας και τη συνειδητή αποκοπή τους από τη ζωή μας. Όταν εντοπιστούν οι λόγοι για τους οποίους καθένας θέτει σε εφαρμογή τον μηχανισμό αυτοκαταστροφής που διαθέτει, τότε αυτός σταματά να εξυπηρετεί τους σκοπούς του και αρχίζει να αποδυναμώνεται.



 

 

 

Ακολουθήστε μας εδώ:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *