πανεπιστήμιο

Πανεπιστήμιο – Η ταφόπλακα της δημιουργικότητας;

November 29, 2017

by — Posted in Δημιουργικότητα, Κοινωνία

Αφορμή για το άρθρο αυτό είναι το παρακάτω quote του John Nash, κάτοχος του νόμπελ οικονομικών το 1994.

 

Ο κύριος ρόλος της εκπαίδευσης στις κοινωνίες ήταν ανέκαθεν η μετάδοση γνώσεων και η μόρφωση των μελών της. Τα μέλη αυτά, αφού περάσουν από τη διαδικασία της εκπαίδευσης είναι θεωρητικά έτοιμα να βγουν έξω και να αλλάξουν τον κόσμο. Τι γίνεται όμως με τη δημιουργικότητα; Η δημιουργικότητα είναι το πλέον σημαντικό συστατικό για να προχωρήσουν οι κοινωνίες. Πάντα πρέπει να υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι θα σκαρφίζονται νέες ιδέες, που θα κάνουν νέες ανακαλύψεις και γενικά άνθρωποι που θα παράγουν πρόοδο αντί για στασιμότητα. Βοηθάει το εκπαιδευτικό σύστημα τους ανθρώπους αυτούς; Η απάντηση είναι μάλλον αρνητική.

Ξεκινώντας κάποιος το ταξίδι του στην εκπαίδευση, εύκολα μπορεί να διαπιστώσει κάποιος ότι η δημιουργικότητα θεωρείται ασήμαντη. Στη μεγάλη πλειοψηφία των σχολείων του κόσμου η υποβάθμιση των μαθημάτων που απαιτούν δημιουργικότητα (μουσική, ζωγραφική, χορός κτλ) είναι έντονη. Το σχολείο τείνει να οδηγεί τους μαθητές μακριά από το να σκεφτούν μόνοι τους. Ακόμα και η σκέψη που απαιτείται στα μαθηματικά είναι τυποποιημένη. Είναι σαν ο στόχος του εκπαιδευτικού συστήματος να είναι η παραγωγή καθηγητών πανεπιστημίου. Επιπλέον όταν κάποιος αποφασίσει να ασχοληθεί με τη τέχνη, όλο το σύστημα τον αποθαρρύνει άμεσα. Σαν αποτέλεσμα, πολλά ταλέντα στιγματίζονται και θεωρούνται κατώτεροι σε μια μάζα ανθρώπων με τελείως διαφορετικά ενδιαφέροντα και στόχους.

Φτάνοντας στο πανεπιστήμιο οι ορίζοντές των ανθρώπων ανοίγουν και ο τρόπος σκέψης τους αλλάζει αρκετά. Τα φοιτητικά χρόνια είναι η περίοδος όπου γνωρίζεις πραγματικά τον εαυτό σου, αλλά και τη κοινωνία γύρω σου. Έχεις επιλέξει να ασχοληθείς με κάτι που σου αρέσει, οπότε δεν υπάρχει λόγος να μη ρίξεις όλη σου την ενέργεια και τον ενθουσιασμό σου πάνω σε αυτό, δημιουργώντας όμορφα πράγματα.

Προχωρώντας όμως τα εξάμηνα θα διαπιστώσεις ότι τα πράγματα δεν είναι ακριβώς έτσι. Το πανεπιστήμιο όχι μόνο δε σε βοηθάει να δημιουργήσεις, αντιθέτως του αφαιρεί κάθε κίνητρο για να το κάνεις. Η αφοσίωση στην παρακολούθηση και στην υλοποίηση τυποποιημένων εργασιών σου έχουν ρουφήξει αυτόματα όλο σου τον παραγωγικό χρόνο. Και ο χρόνος αυτός είναι (σχεδόν) χαμένος για δύο λόγους. Πρώτον, το πανεπιστήμιο σου μεταδίδει γνώσεις, αλλά δε σου μαθαίνει πως θα κατακτάς τη γνώση μόνος σου και δεύτερον δεν απαιτείται να πάρεις καμία πρωτοβουλία και να κάνεις οτιδήποτε δικό σου. Μπορείς να τελειώσεις σαν άριστος τη σχολή, χωρίς όμως να έχεις κάτι για το οποίο θα καμαρώνεις, πέρα από μια εργασία της C++ στο δεύτερο έτος! Και αυτό είναι λυπηρό.

Όσο μεγαλώνεις μέσα στο πανεπιστήμιο, τόσο η όρεξη και η ενέργεια για δημιουργία αυξάνεται. Μη ξεχνάς ότι βρίσκεται στη πιο παραγωγική ηλικία της ζωής σου! Αν ακολουθήσεις το πρότυπο που σου “επιβάλει” η σχολή όμως όλη αυτή η ενέργειας αναλώνεται στο να παίρνεις διάφορες σκόρπιες γνώσεις από διάφορα θέματα του τομέα σου και να εμβαθύνεις σε αυτό μόνο όσο απαιτεί ο διδάσκον. Καλή η πολύπλευρη γνώση, αλλά σύντομα θα νιώσεις φυλακισμένος και μεγάλος για να βρίσκεσαι σε μία τάξη. Αυτό έκανες από τα 6 σου και τώρα είσαι 22! Και αν και οι γνώσεις που θα αποκτήσεις να είναι χρήσιμες για τη μελλοντική σου δουλειά, δε θα έχεις αποκτήσει την ικανότητα να σκέφτεσαι με γνώμονα την δημιουργία. Οπότε το πιθανότερο είναι στην επαγγελματική σου καριέρα να είσαι μέλος της υλοποίησης των ονείρων κάποιων άλλων.

Μπορεί το πανεπιστημιακό σύστημα να μη σε εμπνέει για τίποτα· μπορούν όμως να σε εμπνεύσουν κάποιοι καθηγητές μέσα σε αυτό. Το πανεπιστήμιο μπορεί να γίνει μια άκρως παραγωγική λειτουργία εάν είσαι τυχερός και συναντήσεις ανθρώπους που θα σε εμπνεύσει. Ανθρώπους που θα σε εμφυσήσουν στην επιχειρηματικότητα και τη δραστηριοποίηση. Ας μη ξεχνάμε ότι θέλουμε να είμαστε δημιουργικοί επειδή αυτό αποδεδειγμένα μας κάνει να αισθανόμαστε καλύτερα, αλλά και επειδή αυτό μας εξασφαλίζει μια εμπειρία η οποία πιθανόν να μας φανεί πολύ χρήσιμη στην επαγγελματική μας ζωή.

 

 

Η λύση βέβαια δε βρίσκεται στην απαξίωση του πανεπιστημίου, αλλά στην αξιοποίηση αυτών που προσφέρει με δημιουργικό τρόπο. Οι γνώσεις δεν έχουν και πολύ μεγάλη αξία όταν αντί να χρησιμοποιούνται μένουν ανεκμετάλλευτες ή απλά σε idle state για όταν χρειαστούν στο μέλλον.

 

Passion is one great force that unleashes creativity, because if you’re passionate about something, then you’re more willing to take risks. Yo-Yo Ma



Σπύρος Καφτάνης

Passionate about AI, new technologies and problem solving. I like startup mentality, out of the box thinking and pushing everything to the absolute limit.

Ακολουθήστε μας εδώ:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *