Βιετνάμ: Πώς οι κομουνιστές γίνονται οι καλύτεροι καπιταλιστές

November 7, 2018

by — Posted in Πολιτική

Η σύγχρονη ιστορία έχει να μας δείξει αρκετά παραδείγματα χωρών της ανατολής  οι οποίες ξέφυγαν από την απόλυτη φτώχεια και εξαθλίωση σε μόλις λίγα χρόνια, κάνοντας μια μεγάλη στροφή στην οικονομική πολιτική τους. Λαμπρό παράδειγμα είναι η Κίνα, όπου στην περίοδο 1981 – 2008,  600 εκατομμύρια πολίτες ξέφυγαν από τη φτώχεια. Οι ραγδαία βελτίωση του βιοτικού επιπέδου έγινε για πολύ συγκεκριμένους λόγους, οι οποίοι μοιάζουν να είναι κοινοί ανάμεσα στις χώρες αυτές. Παρ’ ότι δε κατάφεραν να ξεφύγουν από τις κομουνιστικές δικτατορίες στις οποίες βρίσκονται, οι πολιτικές στην οικονομία άλλαξαν ριζικά. Οι χώρες αυτές, παρ’ ότι συνεχίζουν να ελέγχουν κατά πολύ τις ζωές των πολιτών, φιλελευθεροποίησαν τις οικονομίες τους, δίνοντας στους πολίτες τη δυνατότητα να παράξουν για τον εαυτό τους. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι και το Βιετνάμ.

 

Το Βιετνάμ παραμένει μία κομουνιστική χώρα (από τον πόλεμο του 1975), στην οποία το κράτος ελέγχει ένα  μεγάλο μέρος της γης και της οικονομίας. Το Βιετνάμ είναι η δεύτερη μεγαλύτερη χώρα σε εξαγωγή ρυζιού και παράγει το 20% του καφέ στον κόσμο! Θα περίμενε κανείς μία χώρα με τόσο δυνατή παραγωγή να είναι εδώ και δεκαετίες μία σημαντική δύναμη στη περιοχή παρ’ όλα αυτά ο κεντρικός σχεδιασμός της κυβέρνησης την έκανε μία πάμφτωχη χώρα με το 60% του  πληθυσμού της να ζει κάτω από το όριο της φτώχειας πριν μερικές δεκαετίες. Σήμερα, όπως θα δούμε η κατάσταση βελτιώνεται, παρ’ όλα αυτά η βαθιά φτώχεια των προηγούμενων δεκαετιών φέρνει το Βιετνάμ σε πολύ πιο χαμηλά επίπεδα απ’ όσο θα έπρεπε να είναι με βάση τη παραγωγή του. Για να πάρουμε μία τάξη μεγέθους η Νότια Κορέα των 51 εκατομμυρίων πολιτών έχει κατά κεφαλήν ΑΕΠ  30000$ ενώ το Βιετνάμ μόλις 2300$ τη στιγμή που η Ελλάδα έχει 18600$.

 

Τα τελευταία χρόνια όμως παρατηρείται μία αλλαγή στη χώρα αυτή. Τα στατιστικά στοιχεία μιλάνε για μείωση της φτώχειας από το 60% στο 20.7% τα τελευταία 20 χρόνια με το AEΠ της να βρίσκεται σε διαρκή άνοδο και την ανάπτυξη να βρίσκεται κοντά στο 7% κάθε χρόνο. Τι άλλαξε;

 

Τα τελευταία χρόνια το κομουνιστικό κόμμα του Βιετνάμ άρχισε να δίνει κάποιους χώρους ελευθερίας στην επιχειρηματικότητα. Για παράδειγμα στον τομέα της παραγωγής ρυζιού οι οικογένειες άρχισαν να παράγουν ρύζι για τις δικές του ανάγκες ακόμα και με δικό τους εξοπλισμό, κάτι που δε συνηθίζεται σε κομουνιστικά καθεστώτα. Επιπλέον άρχισαν να κρατάνε κάποια κοτόπουλα και πάπιες και να πουλούν τα αυγά τους. Αυτά τα μικρά βήματα ήταν μόνο η αρχή για την άνθιση της ιδιωτικής οικονομίας στο Βιετνάμ μιας έκαναν εφικτές άλλες μεταρρυθμίσεις όπως μερική ιδιωτικοποίηση κρατικών επιχειρήσεων, φιλελευθεροποίησης των εμπορικών συναλλαγών και αυξημένη αναγνώριση της προσωπικής ιδιοκτησίας η οποία ξεκίνησε το 1986, έτσι ώστε να αποφευχθούν κάποιοι λοιμοί σε απομακρυσμένες περιοχές της χώρας.  Μεγάλες αλλαγές έγιναν επίσης στον τουρισμό ο οποίος είναι πλέον εντελώς ιδιωτικός και προσφέρει υπηρεσίες υψηλής ποιότητας στους επισκέπτες. Από το 2015 στους δρόμους κυκλοφορούν επίσης οδηγοί Uber!

 

Οι φιλελεύθερες αυτές μεταρρυθμίσεις ξεκόλλησαν τη χώρα από τον απόλυτο βούρκο και παράλληλα άλλαξαν για τα καλά τη βαθιά ριζωμένη στους πολίτες σοσιαλιστική ιδεολογία. Μια μικρή γεύση ελευθερίας ήταν αρκετή για το 95% των Βιετναμέζων οι οποίοι πλέον υποστηρίζουν τον καπιταλισμό, σύμφωνα με το Pew Rechearch Center. Καμία άλλη χώρα από τις 45 που συμμετείχαν στην έρευνα δε ξεπέρασε το 90% σε αυτή την ερώτηση. Ακόμα και στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής όπου η λέξη “σοσιαλιστής” χρησιμοποιείται συχνά ως προσβολή μόνο το 70% συμφώνησε ότι η ελεύθερη αγορά είναι το καλύτερο οικονομικό μοντέλο. Οι πολίτες ερωτήθηκαν συγκεκριμένα στο αν πιστεύουν ότι ο λαός είναι καλύτερα σε ένα σύστημα ελεύθερης αγοράς ακόμα και αν αυτό σημαίνει ότι κάποιοι θα είναι φτωχοί και κάποιοι πλούσιοι. Ακόμα, το 94% των Βιετναμέζων πιστεύει ότι τα παιδιά τους θα ζήσουν μία καλύτερη ζωή από αυτούς ενώ το αντίστοιχο ποσοστό στις ΗΠΑ είναι μόλις 30%.

 

Οι Βιετναμέζοι είναι πλέον ένας από τους πιο υποστηρικτικούς στον καπιταλισμό λαούς, τη στιγμή που η δύση φαίνεται να έχει ενδοιασμούς. Αυτό μοιάζει αρκετά λογικό μιας και οι Βιετναμέζοι  έχουν ζήσεις εδώ και πολλές δεκαετίες την απόλυτη ανελευθερίας και την φτώχεια στην οποία αναπόφευκτα οδηγεί ο σοσιαλισμός και βλέπουν μέρα με τη μέρα το πόσο καλύτερη μπορεί να γίνει η ζωή τους όταν αρχίσουν να κάνουν κάποια φιλελεύθερα βήματα. H δημιουργία tech hubs στη πρωτεύουσα Hanoi έπαιξαν σίγουρα πολύ σημαντικό ρόλο στην αλλαγή της νοοτροπίας του λαού.  Μάλιστα η πόλη αυτή θα φιλοξενήσει το 2020 αγώνα formula 1!

 

Παρά την οικονομική άνθιση που φέρνει η αλλαγή προς την ελεύθερη αγορά, υπάρχουν πολλά βήματα που πρέπει να γίνουν ακόμα έτσι ώστε οι πολίτες να μπορούν να γευτούν πολιτική ελευθερία. Αυτό θα απαιτούσε αλλαγή του κομουνιστικού καθεστώτος του κεντρικού σχεδιασμού με ένα καθεστώς το οποίο θα αναγνώριζε τα προσωπικά δικαιώματα, την ελευθερία και την επιδίωξη της ευτυχίας, κάτι όπως που φαίνεται ιδιαίτερα απίθανο λόγω της πολύ μεγάλης δύναμης που έχει συγκεντρώσει το Κόμμα. Ας μη ξεχνάνε ότι ακόμα και αν συμβαίνει μία οικονομική μεταστροφή στη χώρα, οι προσωπικές ελευθερίες είναι ακόμα λίγες, δεν υπάρχουν εκλογές και ακόμα και το internet λογοκρίνεται [6] με τη κυβέρνηση να μπλοκάρει διάφορες  σελίδες μεταξύ άλλων σελίδες  εξορισμένων πολιτικών χώρων και σελίδες που παγκόσμιων οργανισμών ανθρωπίνων δικαιωμάτων! Μάλιστα υπάρχει και ο θεσμός της “ηλεκτρονικής αστυνομίας” η οποία παρακολουθεί μέχρι και τα internet cafe της χώρας! Φαίνεται λοιπόν ότι έχουν να γίνουν πολλά ακόμα για να ξεφύγει η χώρα από αυτό το καταπιεστικό καθεστώς, παρ’ όλα αυτά όσο πιο πολύ εκτίθεται ο λαός στην οικονομική ελευθερία και την επιχειρηματικότητα και όσο πιο πολύ απολαμβάνει μία καλύτερη ζωή χάρη σε αυτά τόσο πιο πιθανό είναι κάτι τέτοιο να συμβεί.

 

 

 

[1] Report of Vietnam economic freedom 

[2]  Economy of Vietnam

[3] Communist Vietnam loves capitalism

[4] Vietnam’s communist regime embraces capitalism, foreign investment

[5] Transitioning to Capitalism in The Socialist Republic of Vietnam

[6] Internet censorship in Vietnam

Ακολουθήστε μας εδώ:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *